آشنایی با انواع کابل

کابل

آشنایی با انواع کابل

یکی از پرمصرف‌ترین آلات مورد استفاده، کابل‌ها هستند که کاربرد گسترده‌ای در زندگی امروزۀ انسان دارند. کابل چیست و چه نقش و وظیفه‌ای دارد؟ کاربرد و استفادۀ آن چیست و بر چه اساسی تقسیم‌بندی می‌‌شود؟

به طور کلی، مجموعۀ یک الی چند رشته سیم که درون یک پوشش عایق مشترک در کنار هم قرار گرفته‌اند را کابل می‌نامند. این ابزار با توجه به احتیاجات مردم، کاربردها و انواع مختلفی داشته که وظایف متنوعی را ایفا می‌کنند. این آلات پرکاربرد، عملکردهای مختلفی را از «انتقال جریان الکتریکی» تا«انتقال سیگنال و ایجاد ارتباطات مخابراتی» پوشش می‌دهند.

با خواندن این مقدمه احتمالاً برای شما هم جالب است که مطالب بیشتری راجع به کابل‌ها و از طرفی علت تنوع آن‌ها را بدانید. ما در این مطلب ساختار کابل‌ها، انواع و موارد استفادۀ آن‌ها را بررسی و معرفی خواهیم کرد.

کابل چیست؟

کابل‌ها مانند رگ‌ها و شریان‌های بدن هستند که انرژی خود را از برق اولیه گرفته و تا داده‌های پیچیده حمل می‌کنند. این ابزار از پرکاربردترین ابزار مورد استفاده در صنعت برق بوده که در تمام حوزه‌های امروزی کاربرد دارد.

این وسیله تعاریف زیادی دارد که رایج‌ترین تعریف آن «چند رشته سیم عایق‌دار که کنار هم و در یک پوشش محافط قرار گرفته و برای انتقال سیگنال‌های برق یا مخابرات استفاده می‌شود» است. همانطور که پیش از این ذکر کردیم، کاربرد این آلات با توجه به نیازهای انسان متعدد بوده و همۀ این تفاوت‌ها به ساختار کابل و کارکرد آن با توجه به برق ارائه‌شده وابسته است.

آشنایی با ساختار کابل

با توجه به گوناگونی و تعدد انواع ابزار، هر یک از آن‌ها دارای اجزای متفاوتی هستند. اما تمام این کابل‌ها به‌علاوۀ اجزاء متفاوت خود، دارای بخش‌های مشترکی نیز بوده که در ادامه به معرفی و توضیح آن‌ها خواهیم پرداخت.

1– هادی

هادی که در اصطلاحات دیگر به آن «رسانا» نیز گفته می‌شود، جریان الکتریکی را انتقال می‌دهد. چهار فلز آلومینیوم، مس، نقره و طلا، هرکدام با توجه به ویژگی‌های مخصوص خود به عنوان هادی و برای انتقال جریان الکتریسیته استفاده می‌شوند.

مس

در میان انواع فلزات مورد استفاده در میان اشکال مختلف کابل‌ها، مس بیشترین کاربرد را دارد. این فلز در تعداد بی‌شماری از دسته‌های سیم‌کشی برق مورد استفاده قرار می‌گیرد. مس همچنین علاوه بر رسانایی بالا، نسبت به سایر فلزات استفاده‌شده قیمت مناسب و پایین‌تری دارد.

آلومینیوم

آلومینیوم نیز فلز دیگری است که به عنوان رسانا استفاده می‌گردد. این فلز علی‌رغم وزن پایین خود، از مقاومت الکتریکی بالایی برخوردار است. از آلومینیوم در مواردی که وزن پایین کابل اهمیت زیادی دارد، استفاده می‌شود.

طلا و نقره

بر خلاف رسانایی بالای این دو فلز، به علت قیمت بالایی که دارند به ‌طور معمول در ساخت کابل‌ها مورد استفاده قرار نمی‌گیرند. اگرچه از طلا و نقره در ساخت بعضی بخش‌های وسایل الکترونیکی استفاده می‌شود.

2- عایق

عایق‌ها بر حسب معمول از پلیمرهای مختلف ساخته شده و به‌طور کلی به دو گروه «ترموپلاستیک» و «ترموست» تقسیم می‌شوند.

 

عایق‌های ترموپلاستیک

استفاده از مواد ترموپلاستیک در تولید عایق، روکش سیم و کابل‌های برق رواج بسیاری دارد. این مواد در مقابل حرارت احساس بوده و در اثر گرما دیدن، نرم می‌شوند. طراحان پس از تغییر شکل دادن مواد ترموپلاستیک در اثر حرارت، آن‌ها را به شکل دلخواه در آورده و تغییر می‌دهند.

از عایق‌های تروموپلاستیک می‌توان به PVC، PE و LSZH اشاره کرد. پرمصرف‌ترین نوع عایق در ساخت انواع کابل، عایق PVC بوده که به عایق «پروتودور» نیز معروف است.

عایق‌های ترموست

عایق‌های ترموست برخلاف نوع قبلی عایق‌ها که به آن اشاره کردیم، در مقابل حرارت و گرما از خود مقاومت نشان داده و تغییر شکل نمی‌دهند. از انواع عایق‌های ترموست می‌توان XLPE ، EVA، EPR و HEPR را نام برد.

انواع کابل

این محصولات با توجه به کارکرد و مصرف خود بر اساس نیاز انسان‌ها، انواع مختلفی دارند که در ادامه به بررسی برخی از آن‌ها می‌پردازیم.

1- کابل ارتباطی

برای انتقال سیگنال و ارتباطات و به بیانی دیگر «انتقال اطلاعات» استفاده می‌شوند. از انواع کابل‌های ارتباطی می‌توان کواکسیال، زوج به ‌هم تابیده و فیبر نوری را نام برد که در ادامه آن‌ها را معرفی خواهیم کرد.

·         کواکسیال (Coaxial Cable)

یک نوع کابل الکتریکی است که برای حمل سیگنال‌های الکتریکی با فرکانس بالا در خطوط تلفن، توزیع سیگنال تلویزیون کابلی، اتصال سیگنال‌ بین آنتن‌ها، فرستنده‌ها و گیرنده‌ها استفاده می‌شود.

برای آشنایی کامل با این کابل از مقاله: همه چیز در مورد کابل کواکسیال | کابل کواکسیال چیست؟ استفاده کنید.

·         زوج به هم تابیده

کابل‌های زوج به هم تابیده از دو سیم عایق ساخته می‌شوند که به هم تابیده شده‌اند و در شبکۀ اینترنت و ارتباطات تلفنی استفاده می‌‌گردند.

·          فیبر نوری (Fiber Optic Cable)

نوع دیگری از کابل‌ ارتباطی که از رشته‌های شیشه‌‌ای منعطف و شفاف ساخته شده و داده‌ها را به‌صورت نور انتقال می‌دهد.

برای توضیحات کامل از مقاله : فیبر نوری چیست؟ بازدید کنید.

2- دفن مستقیم (خاکی)

کابل‌های مخابراتی و برقی، تنها دارای یک لایۀ نازک عایق و پوشش خارجی ضدآب هستند. اما کابل دفن مستقیم یا «کابل خاکی» تحمل فوق‌العاده‌ای در برابر رطوبت، گرما، رسانایی و همچنین اسیدیتۀ خاک داشته و به گونه‌ای طراحی گشته است که بتواند به‌طور مستقیم در زیر زمین دفن شود. به علت مقاومت بالا در برابر کانون تخلیۀ صاعقه، استفاده از آن در برخی مناطق ترجیح‌ داده می‌شود.

3- با غلاف غیرفلزی

نوعی کابل الکتریکی با غلاف خارجی از جنس پلاستیک بوده و معمولاً برای سیم‌کشی برق مسکونی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

4- با غلاف فلزی

نوعی کابل برق زرهی است که هادی‌های آن با یک لایۀ پلاستیکی عایق‌بندی گشته‌اند. همچنین برای ایجاد محافظت بیشتر، یک غلاف فلزی نیز آن‌ها را احاطه کرده است

5- چند هادی یا چند هسته‌ای

این مدل کابل، هادی‌هایی با غلاف‌های عایق‌بندی شده دارد که در کابل دارای پوشش پیچیده شده‌اند. کابل‌های چند هسته‌ای به‌طور معمول به یک رابط چندپینه متصل شده و از اتصال شلوغ جلوگیری می‌کنند. استفاده از آن‌ها در زمان صرف‌شده نیز صرفه‌جویی کرده و غالباً برای انتقال سیگنال صوتی به میکسر صوتی، ارسال سیگنال صوتی و تصویری در کنسول‌های بازی، ارسال سیگنال صوتی و تصویری از دوربین تنها با استفاده از یک کابل و همچنین در شبکه‌بندی کارایی دارد.

6- کابل نرم

کابل‌های نرم با خاصیت انعطاف‌پذیری خود و با وجود کانکتور در دو سر آن‌ها، منبع تغذیۀ AC موقت را تأمین می‌‎کنند. از این ابزار در منبع تغذیه برای تأمین برق ماشین‌آلات، تجهیزات و همچنین دستگاه‌های قابل حمل استفاده می‌شود.

7- کابل زوج

مدلی از انواع کابل الکتریکی بوده که از یک جفت هادی ساخته می‌شود. این هادی‌ها نیز با یک محافظ عایقی پوشانده شده‌اند.

8- نواری

کابل‌های انعطاف‌پذیر نواری یک نوع کابل مسطح بوده که به‌طور معمول وظیفۀ هدایت 8 الی 100 خط داده‌ای یا کنترلی موازی را بر عهده دارند. سطح توان آن‌ها چندان نبوده و تنها قادر به تحمل ولتاژهای بسیار کم و پایین هستند.

از آن‌ها در دستگاه‌های الکترونیکی و همچنین رایانه‌ها استفاده می‌شود که البته امروزه اکثراً با کابل‌های گرد جایگزین گشته‌اند.

9- کابل زیر آب

از آن‌ها در مکان‌های مرطوب و یا برای شناور شدن در مایع استفاده می‎شود. عایقی که برای ساخت این ابزار استفاده شده، از مقاومت و دوام بسیار بالایی برخوردار بوده و پاسخگوی چالش‌های موجود در محیط است.
از کابل‌های زیر آب برای اتصال یک جزیره به شبکۀ برق یک کشوری، اتصال برق برای مصارف ربات‌های زیر آبی و … استفاده می‌شود.

کابل

نتیجه‌گیری

کابل‌ها از پرمصرف‌ترین ابزار و وسایل صنعتی هستند که علاوه بر صنایع، در زندگی ما نیز وظیفۀ مهمی را ایفا می‌کنند. این ابزار بر اساس کاربرد و کارایی خود انواع مختلفی داشته و به اشکال متفاوتی در بازار پیدا می‌شوند.
برای انتخاب و تهیۀ یک کابل مناسب، ابتدا باید هدف و کاربرد مورد نظر خود را در نظر گرفته و سپس با مطالعه در رابطه با هرکدام، بهترین و مناسب‌ترین آن را برای کار خود برگزینید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *